AI Overview in Google: hoe kom je erin? Gemeten op 60 Nederlandse zoekopdrachten

De vraag is niet meer óf je in de AI Overview wilt staan, maar wat het je oplevert en hoe je erin komt. Wij zitten er sinds 2 september zelf in, met een artikel over SEO-tips. Dat gaf ons twee dingen: de cijfers uit onze eigen Search Console, en de nieuwsgierigheid om het groter te meten. Dus hebben we 60 Nederlandse zoekopdrachten door de Google-resultaten gehaald en gekeken wanneer er een AI Overview verschijnt, wie erin wordt geciteerd en waar die bronnen vandaan komen. De uitkomsten hieronder vind je nergens anders, want ze zijn van vandaag en van hier.

Wat een AI Overview is, in twee zinnen

Een AI Overview is het door Google gegenereerde antwoord dat boven de gewone zoekresultaten verschijnt, met daarnaast of daaronder een rij bronnen waar dat antwoord op gebaseerd is. Google schrijft de tekst met zijn Gemini-modellen op basis van pagina’s uit de index, en die pagina’s krijgen een linkje als bron. Meer is het niet: geen aparte index, geen apart aanmeldformulier.

AI Mode is de grotere broer: een apart tabblad waarin je een gesprek voert en Google het hele antwoord schrijft. Daar hebben we een apart artikel over. In dit stuk gaat het om de Overview, omdat die vanzelf verschijnt bij een gewone zoekopdracht en dus het meeste verkeer raakt.

Ter vergelijking: “ai overview” zelf wordt 1.300 keer per maand gezocht. Mensen zoeken dus niet naar de functie, ze gebruiken hem. Dat maakt de vraag voor een ondernemer simpel: sta ik in het antwoord dat Google geeft, of sta ik eronder?

Wanneer Google een AI Overview toont: 60 zoekopdrachten gemeten

We namen 20 informatieve vragen (“wat is een warmtepomp”, “hoe werkt een hypotheek”), 20 commerciële zoekopdrachten (“boekhouder inhuren”, “laptop kopen”) en 20 lokale (“loodgieter groningen”, “tandarts utrecht”). Allemaal op desktop, in Google Nederland, op 4 september 2026.

Drie dingen vallen op. Ten eerste: bij een vraag die met “wat” of “hoe” begint, is de AI Overview de standaard geworden. De enige uitzondering in onze set was “hoe lang duurt seo”, waar Google alleen een rij gerelateerde vragen liet zien.

Ten tweede: bij commerciële zoekopdrachten hangt het af van het soort aankoop. Diensten waar je over moet nadenken (“google ads uitbesteden”, “beste crm”, “wordpress hosting”) krijgen wel een Overview. Producten die je gewoon bestelt (“laptop kopen”, “elektrische fiets kopen”, “zonnepanelen kosten”) niet: daar zet Google een productcarrousel en een kaart neer.

Ten derde: bij geen van onze twintig lokale zoekopdrachten verscheen een AI Overview; bij alle twintig stond een kaartje met drie bedrijven bovenaan. Dat is één meetmoment, en Google schrijft zelf dat informatie over lokale bedrijven wel in generatieve antwoorden kan verschijnen. Maar het zegt wel iets over prioriteit: wie klanten uit de eigen stad haalt, verdient vandaag meer aan zijn Google Bedrijfsprofiel dan aan AI-optimalisatie.

Waar de bronnen vandaan komen: plek 9 telt bijna net zo hard mee als plek 3

De 30 AI Overviews citeerden samen 171 bronnen, gemiddeld 5,7 per antwoord. Van die bronnen stond 78% in de organische top 10 van dezelfde zoekopdracht. Tot zover geen verrassing. De verdeling binnen die top 10 wel.

De pagina op positie 1 wordt het vaakst geciteerd: 21 citaties, en in 21 van de 30 antwoorden staat het domein van de nummer 1 tussen de bronnen. Maar daarna is de lijn vlak: positie 4 tot en met 9 leveren samen 80 van de 134 citaties uit de top 10, en positie 9 wordt bijna even vaak geciteerd als positie 3. Voor een gewone klik maakt het enorm uit of je op plek 3 of plek 9 staat. Voor een vermelding in de AI Overview nauwelijks. De conclusie die we eraan verbinden: in onze steekproef was een plek in de top 10 de sterkste voorspeller van een vermelding, maar geen vereiste. Binnen die top 10 maakt de exacte plek weinig uit.

En 37 bronnen, ruim een vijfde, stonden helemaal niet in de top 10. Dat past bij wat Google zelf beschrijft: AI Overviews en AI Mode splitsen een zoekopdracht op in deelvragen (Google noemt dat query fan-out) en halen per deelvraag bronnen op. Een pagina die op zo’n deelvraag rankt, komt zo in het antwoord zonder in de top 10 van de hoofdvraag te staan. Verder zagen we YouTube drie keer als bron en KvK.nl vijf keer, vaker dan welke andere site ook. Waarom KvK zo vaak terugkomt, meet dit onderzoek niet; onze interpretatie is dat een bekende, betrouwbare afzender meeweegt, maar het kan net zo goed aan de teksten zelf liggen. Wikipedia, Google en de overheid samen waren goed voor maar 9 van de 171 bronnen. De rest zijn gewone bedrijven, bureaus en webshops die één vraag goed beantwoorden.

Nog een detail: onder een AI Overview stonden gemiddeld 8,8 organische resultaten, tegenover 9,9 zonder. Google ruimt dus één plek in voor het antwoord, en die komt van onderen.

Wat een vermelding oplevert: onze eigen cijfers

Op 2 september publiceerden we 25 SEO-tips, getest op de top 10. Dezelfde dag stond het artikel als bron in de AI Overview voor “seo tips”. Dit is wat Search Console daarna liet zien.

Gemiddelde positie: 2,4 op de eerste dag, 3,9 op de tweede. Organisch staat de pagina ergens rond plek 20 tot 28. Dat verschil is de AI Overview. Google rekent alle bronnen in een Overview dezelfde positie toe, namelijk die van de Overview zelf, en elke keer dat de Overview verschijnt telt als vertoning. Dat staat zo in de documentatie van het Prestatierapport.

De klikken: vier op 2.071 vertoningen, een doorklikratio van 0,2%. Op desktop 2.035 vertoningen en 2 klikken. Op mobiel 17 vertoningen en 2 klikken. Dat laatste is geen typefout: op een telefoon staan de bronnen ingeklapt achter een knop, en een ingeklapte bron telt niet als vertoning. Wie zijn AI-zichtbaarheid meet, kijkt dus vooral naar desktopdata en moet niet schrikken van een positie 2 zonder verkeer.

Is het dan waardeloos? Nee. Het is naamsbekendheid met het logo van Google eromheen, op het moment dat iemand precies jouw onderwerp zoekt. Maar wie erop rekent dat een AI-vermelding aanvragen oplevert, rekent verkeerd. De aanvraag komt nog steeds van de pagina die verkoopt, en die moet er dus ook staan.

Wat Google zelf zegt dat je moet doen (spoiler: niets nieuws)

Google heeft een pagina over AI-functies en je website, en die is verrassend duidelijk. Er zijn geen extra eisen om in AI Overviews of AI Mode te verschijnen, en er is geen speciale optimalisatie nodig. Je hoeft geen nieuwe machineleesbare bestanden, AI-tekstbestanden of markup te maken, en er is geen aparte structured data die je moet toevoegen. De enige voorwaarde is dat je pagina geïndexeerd is en met een snippet in Google mag verschijnen.

Wat Google wél aanraadt, is de lijst die elke SEO-checklist al tien jaar bevat: laat crawlen toe, maak pagina’s bereikbaar via interne links, zet belangrijke informatie in tekst en niet in een afbeelding, zorg voor een goede paginabeleving, houd je structured data kloppend met wat er zichtbaar staat, en houd je Bedrijfsprofiel actueel.

In de uitgebreidere gids voor AI-functies voegt Google daar twee dingen aan toe die wij graag herhalen. Eén: een eigen invalshoek helpt, omdat de AI-systemen meerdere bronnen naast elkaar leggen en een uniek gezichtspunt opvalt; Google noemt als voorbeeld een beoordeling uit eerste hand. Twee: je hoeft je content niet in kleine stukjes te knippen, Google zegt letterlijk dat zijn systemen meerdere onderwerpen op één pagina kunnen begrijpen en het relevante stuk kunnen tonen.

Wij zeggen dit erbij omdat er inmiddels een markt is ontstaan van “AI-optimalisatie” die dingen verkoopt die Google zelf overbodig noemt. Een llms.txt kan nuttig zijn voor andere AI-systemen, maar voor de AI Overview van Google doet hij niets. Dat mag je van ons horen, ook al hebben we er zelf een artikel over geschreven.

Zeven dingen die volgens onze meting wél het verschil maken

1. Sta in de top 10 voor een vraag, niet voor een product

78% van de bronnen komt uit de top 10, en de rest via deelvragen waar je pagina op rankt. Kies daarom pagina’s die een vraag beantwoorden (“wat kost een warmtepomp”, “hoe kies ik een boekhouder”) en breng die naar de eerste pagina. Voor “warmtepomp kopen” verschijnt geen Overview, dus daar hoef je er ook niet voor te schrijven.

2. Geef het antwoord in de eerste twee zinnen

De teksten van de 30 Overviews beginnen vrijwel allemaal met een definitie of een direct antwoord, in gewone taal. De bronnen die geciteerd worden, doen hetzelfde: de pagina van Doublesmart voor “wat is seo” opent met wat SEO is, niet met een inleiding over het belang van vindbaarheid. Zet je antwoord bovenaan, en de uitleg eronder.

3. Eén primaire zoekintentie per pagina

Google citeert een passage, geen website. Dat betekent niet dat elke vraag een eigen pagina nodig heeft; Google zegt zelf dat zijn systemen meerdere onderwerpen op één pagina begrijpen. Het betekent wel dat elke pagina één hoofdintentie moet hebben, met de deelvragen er logisch onder, elk met een kop en een direct antwoord. Een pagina die tien losse onderwerpen aansnijdt zonder die structuur, levert tien halve passages op. Dat is dezelfde logica als een contentsilo, en het is de reden dat “wat is”-pagina’s van bureaus zo vaak als bron opduiken.

4. Zet cijfers en definities in tekst, met een bron

Google zegt zelf: belangrijke informatie in tekst, niet in een afbeelding. Een tabel met prijzen of een definitie in een alinea is citeerbaar, een infographic niet. Noem de bron bij een cijfer. Een taalmodel neemt liever een zin over die controleerbaar is.

5. Wees een naam, niet alleen een URL

KvK.nl werd vijf keer geciteerd, vaker dan welke andere site ook. Of dat aan de naam ligt of aan de teksten, kunnen we uit deze meting niet afleiden; onze lezing is dat een herkenbare afzender meeweegt. Voor een MKB-bedrijf betekent dat: zorg dat je naam, dienst en plaats overal hetzelfde zijn (site, LinkedIn, Bedrijfsprofiel, KvK) en dat je organisatiegegevens als structured data op de site staan. Zo herkent Google je als één entiteit.

6. Verwacht geen verkeer, meet wel

Google heeft in Search Console inmiddels een apart rapport voor generatieve AI, het Generative AI performance report, en raadt in zijn gids voor AI-functies aan dat te gebruiken om te zien hoe mensen je via AI-functies vinden. Zie je dat rapport nog niet in je property, dan werkt de oude truc: filter op pagina’s met een gemiddelde positie onder de 3 en een doorklikratio onder de 1%, dat zijn vrijwel altijd AI-vermeldingen. Zet er de organische positie naast (kijk op mobiel, daar telt de Overview niet mee) en je weet wat de Overview je oplevert en wat de gewone resultaten doen.

7. Ben je lokaal, dan gaat je tijd eerst naar het kaartje

Bij geen van onze twintig lokale zoekopdrachten verscheen een AI Overview; alle twintig hadden een kaart met drie bedrijven. Google zegt dat lokale bedrijfsinformatie ook in AI-antwoorden kan opduiken, dus sluit het niet uit, maar een loodgieter in Groningen wint vandaag meer met reviews, foto’s en een compleet Bedrijfsprofiel dan met AI-optimalisatie. Wij doen dat werk voor klanten in het noorden via SEO in Groningen.

Drie dingen die je mag vergeten

• Een llms.txt voor Google. Google gebruikt hem niet voor AI Overviews. Het bestand kan geen kwaad, maar reken er niets van.
• “AI-schema” of speciale markup. Bestaat niet. Gewone, kloppende structured data (organisatie, artikel, product) is alles wat Google vraagt.
• Google-Extended blokkeren of juist toestaan om erin te komen. Die instelling gaat over het trainen van Gemini, niet over de AI Overview. Wat telt is dat Googlebot je pagina gewoon mag lezen.

Wat nu?

Pak je Search Console, zoek de pagina’s die al op de eerste pagina staan voor een vraag, en kijk of het antwoord in de eerste twee zinnen staat. Meestal niet. Herschrijf de opening, meer is het vaak niet. Heb je nog geen pagina op de eerste pagina voor een vraag uit jouw vak, dan begint het daar, en dat is gewoon SEO. Wil je weten waar jij nu staat in de AI-antwoorden voor jouw zoekwoorden, dan meten we dat in een gratis SEO-analyse, inclusief de organische positie ernaast.

Veelgestelde vragen

Hoe kom ik in de AI Overview van Google?

Door in de organische top 10 te staan voor een vraag en die vraag in de eerste zinnen van je pagina te beantwoorden. In onze meting kwam 78% van de bronnen uit de top 10, en Google zegt zelf dat er geen aparte eisen of markup zijn. Een pagina die geïndexeerd is en een snippet mag tonen, komt in aanmerking.

Waarom zie ik geen AI Overview bij mijn zoekopdracht?

Omdat Google hem niet bij elke zoekopdracht toont. Bij lokale zoekopdrachten (dienst plus plaats) zagen wij er in 20 metingen geen enkele, bij productaankopen zelden, bij informatieve vragen bijna altijd. Ook verschilt het per gebruiker en per apparaat, en op mobiel staan de bronnen ingeklapt.

Levert een vermelding in de AI Overview verkeer op?

Weinig. Ons eigen artikel kreeg 2.071 vertoningen en 4 klikken in twee dagen, een doorklikratio van 0,2%. Een vermelding is vooral zichtbaarheid en vertrouwen. De aanvraag komt van de pagina waar iemand daarna op klikt of naar zoekt.

Wat is het verschil tussen AI Overview en AI Mode?

De AI Overview is een samenvatting boven de gewone zoekresultaten. AI Mode is een apart tabblad waarin Google het hele antwoord schrijft en je kunt doorvragen. Zoeken op “ai mode” groeide in Nederland in een jaar van 1.900 naar 49.500 per maand.

Kan ik de AI Overview uitzetten?

Als gebruiker gedeeltelijk: kies na het zoeken het tabblad Web, of zet “-ai” achter je zoekopdracht. Als website-eigenaar kun je met nosnippet of max-snippet voorkomen dat je tekst gebruikt wordt, maar dan verdwijn je ook uit de gewone snippets. Dat raden we niemand aan.

Helpt een llms.txt om in de AI Overview te komen?

Nee. Google schrijft dat er geen nieuwe machineleesbare bestanden of AI-tekstbestanden nodig zijn. Een llms.txt kan nuttig zijn voor andere AI-diensten, maar voor de AI Overview telt alleen wat er op je gewone pagina staat.

Verantwoording

De meting is uitgevoerd op 4 september 2026 met de DataForSEO SERP API, desktop, Google Nederland, Nederlandse taal, met de optie om ook later geladen AI Overviews op te halen. De 60 zoekopdrachten zijn door ons gekozen in drie groepen van 20: informatief (vragen die beginnen met wat, hoe of welke), commercieel (kopen, inhuren, uitbesteden, beste) en lokaal (dienst plus plaatsnaam). Het is een momentopname: Google toont AI Overviews niet voor iedereen en niet altijd, en de bronnen kunnen per dag verschillen. Herhaal je de meting, dan verwachten we vergelijkbare verhoudingen, geen identieke cijfers.

De volledige meting is te downloaden als CSV-bestand: per zoekopdracht de intentie, of er een AI Overview stond, en per geciteerde bron de URL en de organische positie. Bij het tellen van posities hebben we de AI Overview zelf niet als positie meegeteld; positie 1 is het eerste organische resultaat, en een bron krijgt de positie van de eerste pagina van dat domein in de top 10. Elke bronvermelding is één keer geteld. De cijfers over ons eigen artikel komen uit Google Search Console, property rankpilot.nl, met de optie om ook de nieuwste, nog niet definitieve data mee te nemen. Zoekvolumes zijn Google Ads-cijfers voor Nederland via DataForSEO.

We hebben geen commerciële band met de genoemde sites. Waar we naar onze eigen diensten verwijzen, staat dat er duidelijk bij.