AI-zoekmonitor Nederland: Google toonde bij 45% van 800 zoekopdrachten een AI Overview

Bij 45 procent van de 800 Nederlandse zoekopdrachten die we op 28 september 2026 bekeken, zette Google een AI-antwoord op de eerste pagina, bij 35 procent helemaal bovenaan. De zoekopdrachten komen uit 20 branches. Het onderwerp maakt het verschil: wie iets vraagt over een verzekering, hypotheek of belasting, krijgt vrijwel altijd een samenvatting van Google. Wie sneakers zoekt, nooit. Dit is de eerste AI-zoekmonitor van RankPilot. We meten elk kwartaal opnieuw met dezelfde zoekwoorden, zodat je ziet welke kant het op gaat.

Google toonde bij 45 procent van onze 800 zoekopdrachten een AI-antwoord

Van de 800 zoekopdrachten kregen er 362 een AI Overview: een door Google geschreven antwoord met een rij bronnen. Volgens AI features and your website van Google Search Central (bijgewerkt 10 december 2025, gelezen op 28 september 2026) verschijnt zo’n antwoord alleen als het iets toevoegt aan de gewone resultaten, en daardoor vaak niet. Bij 438 zoekopdrachten vond Google dat niet nodig.

Bij 35 procent staat het AI-antwoord boven alle gewone resultaten

Van de 362 AI Overviews stonden er 278 bovenaan, boven het eerste gewone zoekresultaat. De andere 84 stonden lager op de pagina, 35 keer direct onder het eerste resultaat. Op ‘verzekeringen vergelijken’ liet Google eerst één gewone link zien en daarna pas zijn eigen antwoord. Bij recepten schoof het antwoord onder de rij met receptkaarten: van de 23 AI Overviews in eten en drinken stonden er 3 bovenaan.

Een AI Overview noemt meestal zes bronnen

De 362 AI Overviews noemden samen 2.012 bronnen: gemiddeld 5,6 per antwoord, mediaan 6, maximaal 11. Ze kwamen van 837 sites. De twintig vaakst genoemde leverden 27 procent van alle vermeldingen; 563 sites kwamen precies één keer voor.

Kostenvragen krijgen het vaakst een AI-antwoord, lokale zoekopdrachten bijna nooit

We deelden de zoekopdrachten in vijf soorten in. Van de 119 kostenvragen kregen er 72 een AI Overview, 61 procent. Op ‘dakkapel kosten’ (4.400 zoekopdrachten per maand) noemde Google negen bronnen, waarvan acht van mkb-bedrijven uit de bouw. Hier leveren bedrijven met een prijsindicatie op hun site het antwoord.

Informatieve vragen en vergelijkingen zitten net boven de helft

Informatieve vragen kregen in 58 procent van de gevallen een AI Overview, vergelijkingen in 54 procent. Bij vergelijkingen stond het antwoord wel vaker lager op de pagina: 23 van de 41 stonden bovenaan. Van de 127 informatieve vragen zonder AI-antwoord hadden er 71 een kaartje, productrij, rij bedrijfssites of vacatureblok.

Koopzoekwoorden krijgen half zo vaak een AI-antwoord als kostenvragen

Van de 223 koopzoekwoorden kregen er 68 een AI Overview, 30 procent. Daarvan gingen er 37 over geldzaken: een hypotheek, verzekering, lening of spaarrekening. Bij een laptop, loungeset of paar schoenen toonde Google producten en winkels. ‘Laptop kopen’ (27.100 zoekopdrachten per maand) kreeg een productrij, een kaartje en een rij bedrijfssites, maar geen AI-antwoord.

Lokale zoekopdrachten kregen 7 keer een AI-antwoord op 81

Van de 81 lokale zoekopdrachten, een dienst of product met een plaatsnaam, kregen er 7 een AI Overview. Bij de 41 met een kaartje uit Google Maps geen enkele. De uitzonderingen hadden geen kaartje, zoals een huisarts in een dorp zonder lijst met praktijken. Twintig lokale zoekopdrachten waren vacatures in een stad; die kregen het vacatureblok. In onze meting van 4 september kreeg geen van de twintig lokale zoekopdrachten een AI Overview.

Een kaartje of productrij sluit het AI-antwoord uit

Het scherpste patroon gaat over wat Google verder op de pagina zet. Bij 324 zoekopdrachten toonde Google een kaartje met bedrijven, een productrij, een rij met bedrijfssites, hotels of vacatures. Bij geen van die 324 stond ook een AI Overview. Van de overige 476 zoekopdrachten kreeg 76 procent er wel een.

‘Hotels’, met 2,7 miljoen zoekopdrachten per maand het grootste zoekwoord in de meting, kreeg een hotelblok en geen AI Overview. ‘Hypotheek berekenen’ (201.000) kreeg er wel een. Onze lezing: een samenvatting als er iets uit te leggen valt, een lijst als er iets te kiezen valt. De meting laat zien dat die twee niet samen voorkomen, niet waarom.

Geldzaken krijgen bijna altijd een AI-antwoord, mode nooit

Per branche liep het aandeel uiteen van 0 tot 98 procent. De drie branches over geld staan bovenaan: verzekeren en hypotheek met 39 van de 40, geld en belasting met 38. Mode staat onderaan met 0 van de 40.

Ondernemers en zorgvragen zitten ruim boven het gemiddelde

Ondernemen en zzp komt op 83 procent, met vragen over btw, verzekeringen en pensioen voor zzp’ers. Daarna volgen zorg met 63 en onderwijs met 60 procent. Bij zorg noemde Google in 17 van de 25 AI Overviews Thuisarts als bron. Wie zoekt op pijn in de knie of lage bloeddruk, krijgt dus meestal het advies van huisartsen erbij.

Branches met producten blijven op 20 procent of lager

Mode (0 van 40), sport (4), elektronica (5), tuin (6), huisdieren en beauty (elk 8) zijn branches waar veel gezocht wordt naar iets om te kopen. Google toont daar productrijen, winkels en afbeeldingen. Werk komt ook laag uit, op 3 van de 40, maar om een andere reden: bij vacatures toont Google zijn eigen vacatureblok.

Independer staat in ruim een op de vijf AI Overviews

Omdat geldzaken bijna altijd een AI-antwoord krijgen, staan vergelijkers, banken en verzekeraars bovenaan. Independer werd in 79 van de 362 antwoorden genoemd, vooral bij hypotheken, geldzaken en verzekeringen. Rabobank volgt met 42, ABN AMRO met 29. Plek 14 delen vier sites, dus de tabel telt er 17.

De overheid levert bij informatieve vragen bijna een kwart van de bronnen

Bij informatieve vragen kwam 23 procent van de bronnen van de overheid of een publieke instelling. De Belastingdienst stond in 27 AI Overviews, Rijksoverheid in 24, Overheid.nl in 18. Daarnaast ziekenhuizen, hogescholen en roc’s. Over alle soorten vragen samen leverde de overheid 16 procent van de bronnen.

Wikipedia en de marktplaatsen spelen nauwelijks een rol

Wikipedia stond in 4 van de 362 AI Overviews, Marktplaats in 2, Bol in 1. YouTube kwam op 16, Reddit op 8. Media kregen vooral een plek bij nieuws. Op ‘lelijke hond’ baseerde Google zijn antwoord onder meer op de BBC en The New York Times, over de mopshond Jinny Lu, dit jaar verkozen tot lelijkste hond ter wereld. Ook dat is informatief.

Mkb-sites leveren bijna een kwart van alle bronnen

Van de 2.012 bronnen kwam 23 procent van sites van mkb-bedrijven: installateurs, advocatenkantoren, fysiotherapeuten, dakkapelbouwers. In 203 van de 362 AI Overviews stond minstens één mkb-site. Alleen zijn het steeds andere: de 466 mkb-vermeldingen verdeelden zich over 333 sites, terwijl Independer er alleen al 81 had. Bij kostenvragen was het mkb-aandeel het grootst: 33 procent.

Ruim de helft van de bronnen staat zelf niet in de top 10

Van de 2.012 bronnen stond 49 procent zelf in de organische top 10 van dezelfde zoekopdracht. Tellen we per site in plaats van per pagina, dan is het 55 procent. Bij 128 van de 362 AI Overviews kwam geen enkele bron uit de top 10. Dat past bij wat Google beschrijft: AI Overviews zoeken ook op deelvragen, en een pagina die daarop rankt, kan in het antwoord komen zonder in de top 10 van de hoofdvraag te staan.

Plek 1 wordt het vaakst als bron genoemd

Hoe hoger een pagina staat, hoe vaker Google hem als bron noemt: plek 1 in 49 procent van de gevallen, plek 1 tot 3 in 42, plek 4 tot 6 in 28 en plek 7 tot 10 in 24 procent. In een eerdere meting van RankPilot op 23 september, 30 zoekopdrachten over SEO zelf, was dat 66, 49 en 26 procent, en op 4 september stond bij 60 zoekopdrachten 78 procent van de bronnen op siteniveau in de top 10. Dat waren kleinere, andere sets; we lezen de verschillen niet als trend.

Wat dit betekent voor jouw bedrijf

Voor AI hoef je niet anders te schrijven; Google zegt zelf dat er geen aparte eisen zijn. De meting laat wel zien bij welk soort vraag je gewone resultaat onder een AI-antwoord staat, en wie je daarin tegenkomt.

Bij informatieve vragen telt het antwoord in je eerste zinnen

Ruim de helft van de informatieve vragen krijgt een AI-antwoord. Een pagina die in de top 10 staat en de vraag in de eerste zinnen beantwoordt, maakt een kans. Hoe je dat aanpakt, staat in ons artikel over geciteerd worden door AI Overviews. Reken op zichtbaarheid; dat een vermelding veel klikken oplevert, is niet gezegd.

Bij kostenvragen helpt een prijsindicatie op je eigen site

Kostenvragen krijgen het vaakst een AI-antwoord, en hier haalt het mkb zijn grootste aandeel. Zet op je site wat iets kost, waar de prijs van afhangt en een rekenvoorbeeld. Een dakkapelbouwer met een prijstabel geeft Google iets om te citeren; bij ‘prijs op aanvraag’ valt er niets te citeren.

Bij vergelijkingen voeg je iets toe wat een vergelijker niet heeft

Bij vergelijkingen kwam 46 procent van de bronnen van vergelijkingssites en consumentenorganisaties. Met een eigen vergelijkingstabel win je daar zelden van. Met een vergelijking vanuit je vak maak je wel een kans: op ‘verschil pvc en laminaat’ kwamen 3 van de 6 bronnen van mkb-vloerenbedrijven.

Bij koopzoekwoorden tellen je producten in Google

Bij de meeste koopzoekwoorden toont Google producten, winkels en prijzen in plaats van een AI-antwoord. Daar tellen een productpagina die rankt en actuele productgegevens in Google Merchant Center. De uitzondering zijn financiële producten; daar leverden grote bedrijven 44 procent van de bronnen.

Lokaal gaat je tijd eerst naar je Bedrijfsprofiel

Bij geen enkele zoekopdracht met een kaartje stond een AI-antwoord. Voor een loodgieter in Hengelo of een kapper in Gouda telt dus het kaartje: een volledig Google Bedrijfsprofiel, reviews en een site met je dienst en plaats. Google noemt een actueel Bedrijfsprofiel ook zelf in zijn lijst voor AI-functies.

Wil je weten welke van jouw zoekwoorden een AI-antwoord krijgen en wie daarin staat? Dat hoort bij de nulmeting van AI SEO bij RankPilot. Liever eerst een algemeen beeld van je site: vraag een gratis SEO-analyse aan. Wil je je hele SEO uit handen geven, dan lees je hoe SEO uitbesteden bij ons werkt.

Deze cijfers gebruiken

De AI-zoekmonitor Nederland is een onderzoek van RankPilot. Meetdatum van deze eerste editie: 28 september 2026. De drie cijfers die het meest zeggen:

• Bij 45 procent van 800 Nederlandse zoekopdrachten toonde Google op 28 september 2026 een AI-antwoord (AI Overview); bij 35 procent stond dat antwoord boven alle gewone zoekresultaten.
• Bij verzekeringen, hypotheken en geldzaken toonde Google bij 116 van de 120 zoekopdrachten een AI-antwoord, bij mode bij geen van de 40.
• Bij geen van de 324 zoekopdrachten met een kaartje, productrij of rij bedrijfssites van Google stond ook een AI-antwoord.

Overnemen mag, met bronvermelding (RankPilot, AI-zoekmonitor Nederland) en een link naar deze pagina.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak toont Google een AI Overview in Nederland?

In onze meting van 28 september 2026 bij 362 van 800 zoekopdrachten, 45 procent; bij 35 procent stond het antwoord bovenaan. Het verschilt sterk per soort vraag: kostenvragen 61 procent, lokale zoekopdrachten 9 procent.

Bij welke zoekopdrachten verschijnt geen AI Overview?

Bij zoekopdrachten waarbij Google een kaartje, producten, een rij bedrijfssites, hotels of vacatures toont: in onze meting 0 van de 324. Ook bij mode zagen we er geen, 0 van de 40.

Welke sites worden het vaakst genoemd in AI Overviews?

Op 28 september 2026 Independer (79 van de 362 AI Overviews), Rabobank (42) en ABN AMRO (29), omdat geldzaken bijna altijd een AI-antwoord krijgen. Wikipedia stond er 4 keer in.

Komen de bronnen van een AI Overview uit de top 10?

Ongeveer de helft: 49 procent van de bronnen stond zelf in de top 10 van dezelfde zoekopdracht. Bij 128 van de 362 AI Overviews kwam geen enkele bron uit de top 10.

Kan een mkb-bedrijf in een AI Overview komen?

Ja. Sites van mkb-bedrijven leverden 23 procent van de bronnen en stonden in 203 van de 362 AI Overviews, het vaakst bij kostenvragen. Hoe je dat aanpakt, lees je in ons artikel over geciteerd worden door AI Overviews.

Hoe vaak verschijnt de AI-zoekmonitor?

Elk kwartaal, met dezelfde 800 zoekwoorden, zodat de uitkomsten vergelijkbaar zijn. Dit is de eerste editie, gemeten op 28 september 2026.

Zo is dit gemeten

De 800 zoekwoorden komen uit 20 branches buiten de SEO-wereld

Per branche één opvraging bij DataForSEO Labs (keyword ideas, Google Nederland) met zes startwoorden en een onderwerpfilter. Over bleven zoekwoorden met minstens 50 zoekopdrachten per maand, zonder naam van een aanbieder, winkel of werkgever; woorden met een andere betekenis, zoals advocaat als drank, gingen er met de hand uit. Vaste regels bepaalden de soort: plaatsnaam is lokaal, kosten of prijs een kostenvraag, vergelijken, beste of verschil een vergelijking, een vraagwoord informatief, kopen of afsluiten een koopzoekwoord, anders de intentie volgens DataForSEO. Per soort de acht met het hoogste zoekvolume, bij een tekort aangevuld: 301 informatief, 223 kopen, 119 kosten, 81 lokaal en 76 vergelijkingen.

De zoekresultaten zijn op één ochtend opgehaald

Alle 800 zoekresultaten kwamen op 28 september 2026 tussen 9.23 en 9.52 uur binnen via de SERP-API van DataForSEO: Google Nederland, Nederlands, desktop, de eerste tien resultaten, inclusief AI Overviews die pas na het laden verschijnen. Als bron telden we elke link in de AI Overview, per URL één keer. De 837 sites deelden we met de hand in zeven groepen in op basis van domein, naam en paginatitel; bij twijfel over de omvang van een bedrijf telde het als mkb.

Beperkingen van deze meting

Een momentopname op desktop, zonder ingelogde gebruiker, voor Nederland als geheel; een andere dag of een telefoon kan anders uitvallen. De steekproef is bewust gespreid over soorten zoekvragen en geen doorsnede van alles wat Nederland zoekt. Gewogen naar zoekvolume kwam het aandeel op 27 procent, maar dat hangt aan ‘hotels’: zonder de drie grootste zoekwoorden is het 46 procent. Twintig lokale zoekopdrachten zijn vacatures. En dit gaat alleen over Google, niet over AI Mode, ChatGPT of Perplexity.