Bron worden voor AI-zoekmachines: wie ChatGPT, Perplexity en Google AI citeren bij 40 Nederlandse vragen

Bron worden voor een AI-zoekmachine betekent dat ChatGPT, Perplexity of Google AI jouw pagina gebruikt en noemt als het een antwoord schrijft. Daar wordt veel over beweerd en weinig over gemeten. Dus hebben we het gemeten: dezelfde 40 Nederlandse vragen, 20 informatieve en 20 commerciële, aan drie systemen gesteld, en per antwoord genoteerd welke bronnen ze noemden. De drie blijken totaal verschillend te werken, en dat bepaalt wat je moet doen om erin te komen.

Drie AI-zoekmachines, drie manieren van citeren

Google AI Overview hebben we op 4 september 2026 gemeten in de zoekresultaten zelf; ChatGPT en Perplexity op 16 september via hun API, met de zoekfunctie aan en Nederland als land. Dezelfde vragen, van “wat is een warmtepomp” tot “seo uitbesteden”.

Perplexity noemt bij alle 40 vragen bronnen, gemiddeld 16,7 per antwoord. Google toont bij 30 van de 40 vragen een AI Overview, met gemiddeld 4,2 bronnen. ChatGPT noemt bij 10 van de 40 vragen een bron, en dan meestal één. Dat verschil is geen detail: het bepaalt hoeveel plekken er per vraag te vergeven zijn.

Google blijft dicht bij huis: 74% van de bronnen in de AI Overview staat in de eigen top 10. Perplexity haalt maar 29% uit die top 10 en zoekt de rest verder weg; het deelt per vraag gemiddeld 47% van zijn bronnen met de Google AI Overview. Voor een kleinere site is dat goed nieuws: bij Perplexity hoef je niet in de top 10 te staan om genoemd te worden, je moet de deelvraag beantwoorden die het systeem stelt.

ChatGPT: meestal geen bron, en als het citeert geen aanbieder

Bij de 20 informatieve vragen (“wat is seo”, “hoe werkt een hypotheek”, “wat is een warmtepomp”) noemde ChatGPT 1 keer een bron. Het beantwoordde de vragen uit zijn eigen kennis, gemiddeld in zo’n 280 woorden, en koos in 30 van de 40 gevallen niet eens om te zoeken, terwijl de zoekfunctie aanstond. Voor wie hoopt op verkeer uit ChatGPT bij uitlegvragen is dat de belangrijkste uitkomst van deze meting: er is geen bron om te worden.

Bij de 20 commerciële vragen zocht het vaker en citeerde het bij 9 vragen, samen 18 bronnen. Kijk je naar welke, dan zie je een patroon. Bij “warmtepomp kopen” en “zonnepanelen kosten”: Milieu Centraal, de Consumentenbond en de Rijksoverheid. Bij “beste crm” en “beste e-mailmarketing tool”: G2 en Capterra. Bij “beste boekhoudprogramma”: drie Nederlandse vergelijkingssites. Bij “seo bureau”, “seo uitbesteden”, “website laten maken” en “boekhouder inhuren”: helemaal niets. ChatGPT citeert dus geen aanbieders, maar de sites die aanbieders vergelijken of beoordelen. Van de 19 bronnen zijn er 7 overheid of consumentenorganisatie en 6 vergelijkingssite; 5 staan in de Google top 10.

Een kanttekening die erbij hoort: dit is gemeten via de API van OpenAI. De ChatGPT-app kan vaker zoeken dan de API, en het gedrag verandert per modelversie. Meet het daarom zelf opnieuw voor jouw vragen, en trek geen conclusies uit één antwoord.

Perplexity: altijd bronnen, en veel Nederlandse

Perplexity is het andere uiterste. Elk antwoord had bronnen, gemiddeld 16,1 bij informatieve en 17,4 bij commerciële vragen, en 66% daarvan is een .nl-domein. Bij de SEO-vragen citeerde het vooral Nederlandse bureaus: DoubleSmart, Opklopper en SAM Online Marketing kwamen elk zeven of acht keer terug over de 40 vragen, naast Wikipedia en de Consumentenbond. Perplexity zoekt dus breed en in het Nederlands, en beloont sites die veel deelvragen uit een vakgebied afdekken.

Dat maakt Perplexity het systeem waar een MKB-site het snelst in komt. Niet door op één vraag te ranken, maar door een cluster te hebben: een reeks pagina’s die elk één deelvraag beantwoorden. Hoe je zo’n cluster opzet, staat in ons artikel over topical authority.

Google AI Overview: eerst de top 10

Voor Google geldt wat we eerder al maten: bij informatieve vragen verschijnt bijna altijd een AI Overview (19 van de 20), bij commerciële de helft (11 van de 20), en 74% van de bronnen komt uit de organische top 10. Bron worden voor Google is dus grotendeels gewoon hoger in Google komen, met het antwoord vooraan op de pagina. De volledige meting staat in ons artikel over AI Overviews, en wat er in Google AI Mode gebeurt, hebben we apart gemeten.

De vier voorwaarden om bron te kunnen worden

Wat de drie systemen delen, is dat ze pagina’s uit het gewone web gebruiken. Voordat je per systeem iets doet, moet je pagina aan vier voorwaarden voldoen.

1. De pagina is bereikbaar voor AI-crawlers

Google gebruikt zijn gewone index. ChatGPT en Perplexity halen pagina’s op met eigen crawlers: GPTBot en OAI-SearchBot voor OpenAI, PerplexityBot voor Perplexity. Staan die in je robots.txt geblokkeerd, bijvoorbeeld door een beveiligingsplugin of een hostingregel, dan besta je voor die systemen niet. Controleer je robots.txt en de logbestanden van je server; het is de meest gemaakte fout die we in analyses tegenkomen en de makkelijkste om te herstellen.

2. De pagina beantwoordt één vraag in de eerste zinnen

Alle drie de systemen nemen passages over, geen pagina’s. De pagina’s die wij geciteerd zagen, beginnen met de definitie of het antwoord en leggen daarna uit. Een kop die de vraag letterlijk stelt en een eerste alinea die hem beantwoordt, is de vorm die een AI kan overnemen. Een inleiding over het belang van het onderwerp niet.

3. De belangrijke claims zijn controleerbaar

Cijfers met een bron en een datum, een verantwoording bij een meting, een naam bij een mening. Perplexity en Google citeren opvallend vaak pagina’s met eigen cijfers; ChatGPT citeert bij commerciële vragen vrijwel alleen partijen die als onafhankelijk gelden. Een pagina zonder controleerbare inhoud heeft bij alle drie het nakijken.

4. De afzender is herkenbaar

Dezelfde bedrijfsnaam, beschrijving en adresgegevens op je site, je Google Bedrijfsprofiel, LinkedIn en KvK, plus organisatie-schema op de site. Zo weet een systeem welke entiteit het citeert. Meer daarover in entity SEO.

Per systeem: wat je extra doet

• Google AI Overview: kom in de top 10 voor een vraag uit jouw vak en zet het antwoord vooraan. Verwacht vertoningen, weinig klikken.
• Perplexity: bouw een cluster van pagina’s die elk één deelvraag beantwoorden, in het Nederlands. Je hoeft niet in de top 10 te staan; je moet de deelvraag beter beantwoorden dan de rest.
• ChatGPT: bij uitlegvragen is er weinig te winnen. Bij commerciële vragen citeert het vergelijkingssites, consumentenorganisaties en overheid. Zorg dat je daar correct vermeld staat, met dezelfde naam en dienst als op je eigen site. Dat is geen SEO-werk maar PR-werk, en het is wat er overblijft.

Drie dingen die je mag overslaan

• Een llms.txt voor Google. Google zegt dat er geen nieuwe bestanden nodig zijn. Voor Perplexity en ChatGPT kan het geen kwaad; hoe je er een maakt staat apart.
• “AI-schema” of speciale markup. Bestaat niet. Gewone, kloppende structured data is alles wat gevraagd wordt.
• De naam ChatGPT in je tekst zetten. Een AI citeert een pagina omdat die de vraag beantwoordt, niet omdat het woord AI erin staat.

Wat nu?

Stel de vijf vragen die je klanten stellen aan ChatGPT, Perplexity en Google, en noteer per systeem wie er genoemd wordt. Kijk of dat jij bent, een concurrent, of een vergelijkingssite. Daarna weet je per systeem wat te doen: een pagina schrijven, een cluster bouwen of een vermelding regelen. Wil je dat wij die meting voor je doen, met de organische positie ernaast? Dat zit in de 5 gratis verbeterpunten.

Veelgestelde vragen

Hoe kom ik in ChatGPT als bron?

Bij uitlegvragen nauwelijks: in onze meting noemde ChatGPT bij 19 van de 20 informatieve vragen geen bron. Bij commerciële vragen citeert het vergelijkingssites, consumentenorganisaties en overheidssites. Zorg dat je daar vermeld staat en dat je site bereikbaar is voor GPTBot en OAI-SearchBot.

Noemt ChatGPT bronnen?

Soms. Via de API met de zoekfunctie aan koos ChatGPT bij 30 van de 40 Nederlandse vragen om niet te zoeken en gaf het antwoord uit eigen kennis, zonder bron. Bij 10 vragen noemde het er wel, gemiddeld bijna twee. De app kan vaker zoeken dan de API.

Hoe werkt Perplexity als zoekmachine?

Perplexity zoekt bij elke vraag op het web en schrijft een antwoord met bronnen erbij, in onze meting gemiddeld 17 per antwoord. Ongeveer een derde daarvan staat in de Google top 10; de rest komt van pagina’s die een deelvraag beantwoorden. Twee derde van de bronnen bij Nederlandse vragen is een .nl-site.

Wat is een AI-zoekmachine?

Een zoeksysteem dat geen lijst met links geeft maar één geschreven antwoord, met een handvol bronnen erbij. Google AI Overview en AI Mode, ChatGPT met zoeken, Perplexity en Copilot zijn de bekendste. Ze gebruiken alle drie pagina’s van het gewone web, maar kiezen die op een verschillende manier.

Moet ik AI-crawlers toelaten in mijn robots.txt?

Als je in AI-antwoorden genoemd wilt worden wel. GPTBot en OAI-SearchBot (OpenAI), PerplexityBot en Google-Extended zijn de belangrijkste. Blokkeer je ze, dan kan het systeem je pagina niet ophalen en dus niet citeren.

Hoe meet ik of ik in AI-antwoorden sta?

Stel de vragen van je klanten maandelijks aan de drie systemen en noteer de bronnen; in Search Console vind je het Generative AI performance report voor Google. Meet vaker dan eens: in onze eerdere meting was na negen dagen de helft van de Google-bronnen anders.

Verantwoording

De 40 vragen zijn de 20 informatieve en 20 commerciële zoekopdrachten uit onze meting van 4 september 2026 (de 20 lokale zijn weggelaten, omdat Google daar geen AI Overview toont). De Google AI Overview is op die dag gemeten in Google Nederland op desktop via de DataForSEO SERP API. ChatGPT (model gpt-5.5) en Perplexity (model sonar) zijn op 16 september 2026 bevraagd via de DataForSEO AI Optimization API, met de zoekfunctie ingeschakeld en Nederland als land; per antwoord zijn de bronnen geteld die het systeem zelf als bron markeerde of als link in de tekst zette, ontdubbeld op domein. “Uit de top 10” betekent dat het domein op de meetdag in de organische top 10 van Google Nederland stond voor dezelfde vraag. De ChatGPT-meting is via de API en kan afwijken van de app; het is een momentopname.